- Dema bi hev re tên bikaranîn, bandor hev xurttir dikin an hev vedişêrin. Ev ji her madeyekê bi tenê bi metirsîtir e.
- Alkol, dermanên aramker û madeyên hişbir ên din bi taybetî bi metirsî ne.
- Heke bêhişbûn, krîza krampê an tengiya bêhnê hebe: 112.
Çima tevlihevkirin bi metirsîtir e
Bandor dikarin hev xurttir bikin an hev veşêrin. Wê demê zehmet e ku mirov pêşbînî bike ka yekî di demeke kurt de wê çawa be. Li gorî drugcom, tevlihevkirina bêkontrol ji bikaranîna madeyeke yekane pir bi metirsîtir e. Ji ber vê yekê Enstîtuya Federal a Tenduristiya Giştî (BIÖG) şîret dike ku kanabîs (esrar, heşîş) bi madeyên din ên psîkoaktîf ên wek alkol an derman re neyê bikaranîn.
Alkol
Piraniya kesên ku bikaranîna wan a kanabîsê bi pirsgirêk e, alkolê jî bi mîqdarên bi metirsî vedixwin. Di anketeke bi mezinên ciwan re de kanabîsê bandora alkolê xurttir kir: beşdar bêtir gêj û tevlihev bûn û baldariya wan xirabtir bû. Nîşanên hişyariyê yên laş kêmtir tên ferqkirin, dilxelandin, vereşîn û pirsgirêkên dewrana xwînê pir in. Saziya tenduristiyê ya Kanadayê (Health Canada) dinivîse ku bi hev re sînorkirin pir zêde dibe. Ji bo ajotinê rêzikên cuda derbasdar in, binêre Ajotin û qanûn.
Titûn û nîkotîn
Nîkotîn zû mirov girêdayî dike û zirarê dide dil û dewrana xwînê. Kesê ku kanabîsê bi titûnê re dikişîne, xwe dixe ber metirsiya girêdayîbûna bi her du madeyan. Titûna di jointê de herwiha wek faktoreke metirsiyê ji bo bêpergaliya bikaranîna kanabîsê tê dîtin û metirsiya penceşêra pişikê zêde dike.
Derman
Bi dermanên aramker ên wek opîoîd, benzodiazepîn an hin antîhîstamînîk re, ango hin dermanên dijî êşê, aramker û dermanên xewê, bandor dikarin hev xurttir bikin. Kanabîs herwiha dikare hilweşandina dermanên din di kezebê de biguherîne. Zêdetir di modula Kî divê dûr bisekine de. Heke tu bi rêkûpêk derman dixwî, li cem bijîşk an li dermanxaneyê bipirse. Bijîşk bi erka nepenîparastinê ve girêdayî ne.
Madeyên hişbir ên din
- Ecstasy û speed: gêjbûn, dilxelandin, vereşîn heta hilweşîna dewrana xwînê. Di bin bandora THC de germahiya laş a ku ecstasy bilind kiriye, demeke dirêjtir bilind dimîne.
- Ecstasy, speed, kokaîn: kesê ku wan bi kanabîsê re tevlihev dike, pirtir nîşanên psîkotîk lê çêdibin.
- LSD, kivark û psîkedelîkên din: bandor xurttir dibe, dilxelandin û vereşîn pir in, û psîkoz dikare hêsantir dest pê bike.
- Çavkaniya nenas: di kanabîsa ji bazara reş de dikare kanabînoîdên sentetîk hebin ku pir xurttir bandor dikin. Zêdetir di modula Dema ku zêde dibe de.
Nîşanên hişyariyê
Kramp, gêjbûn, hesta ku mirov dê bêhiş bibe, serêş, westandina ji nişkê ve, çermê spî û şil, nebza bilez, bêhişbûn, bêhngirtina qut-qut an giran, lêvên şîn.
Di rewşa acîl de
1. Telefonî 112an bike. 2. Heke kes bêhiş be, wî/wê li ser teniştê razîne (pozîsyona aram a li ser teniştê). 3. Wî/wê bi tenê nehêle. 4. Heta ku tu dizanî, ji ambulansê re bêje ka çi hatiye bikaranîn, û bermahiyan bide wan.
Netirse: bijîşk bi erka nepenîparastinê ve girêdayî ne. Ji bo pirsên li ser jehrîbûneke gengaz, her wiha dema zarokekî tiştek xwaribe, li NRW Informationszentrale gegen Vergiftungen Bonn li ser 0228 19240, 24 saetan alîkariyê dike.
Çavkanî
- BIÖG (2025): agahî li ser kanabîsê, belgeya agahiyan ji bo endamên komeleyên çandina kanabîsê
- drugcom.de (BIÖG, 2009): bikaranîna tevlihev, ceribandineke bi encameke nediyar
- drugcom.de (BIÖG, 2017): bi bikaranîna tevlihev a alkol û kanabîsê bandorên nexwestî zêdetir in (Lee û yên din 2017)
- drugcom.de (BIÖG): kanabîs û alkol, şîroveyên pisporan
- mindzone (Landescaritasverband Bayern, bi piştgiriya Wezareta Tenduristî, Lênêrîn û Pêşîlêgirtinê ya Bavyerayê): bikaranîna tevlihev
- Health Canada (2023): Cannabis impairment and safety risk
- Wezareta Tenduristiyê ya Federal (2017): rapora kurt CaPRis
- cannabispraevention.de (BIÖG): aliyên tenduristiyê
- Pharmazeutische Zeitung (2022): kanabîs û bandora wê li ser dermanên din, rûpel 1 û 2
- drugcom.de (BIÖG): rewşa acîl a madeyên hişbir
- Informationszentrale gegen Vergiftungen Bonn (navenda jehrîbûnê ya Bonnê)