Çima temen girîng e

Mêjî xwe ji nû ve saz dike

Di ciwanî û destpêka mezinbûnê de di mêjî de pêwendiyên nû çêdibin, yên ku nayên bikaranîn ji holê radibin û rêyên demaran bileztir dibin. Ev yek di nav yên din de beşên bîr, bal û kontrola împulsan digire. Lobê pêşiyê yê mêjî, ku plansazî û xwekontrolê birêve dibe, herî dawî digihîje. Li gorî Wezareta Tenduristiyê ya Federal (BMG), mêjî heta nêzî 25 saliyê bi taybetî hesas e.

Rast di vê demê de bikaranîn herî zêde ye: di nav kesên 18-25 salî de hema yek ji sê mêrên ciwan di sala borî de kanabîs (esrar, heşîş) bikar aniye, di nav jinên ciwan de hinekî kêmtir ji yek ji pêncan.

Di nav dehsalan de bikaranîn li cem mezinên ciwan bi awayekî berbiçav zêde bûye. Li cem kesên 12-17 salî berevajî vê ji sala 2019an ve hinekî kêm dibe, piştî qanûnîkirina qismî jî.

Destpêkeke zû tê çi wateyê

• Girêdayîbûn: Destpêkeke zû, bi taybetî berî 16 saliyê, faktoreke metirsiyê ya baş îspatkirî ye.
• Xwendin: Kesên ku berî 15 saliyê dest pê dikin û di destpêka ciwaniyê de pir caran bikar tînin, bi navînî pirtir dev ji dibistanê berdidin û kêmtir zanîngehê diqedînin. Ka kanabîs sedem e an rewşên din jî rolê dilîzin, nehatiye zelalkirin.
• Tenduristiya derûnî: Bikaranîna di ciwaniyê de bi bêtir depresyon û ramanên xwekuştinê di mezinahiyê de re têkildar e. Li vir jî sedem bi temamî nehatiye zelalkirin.
• Ramîn: Ka destpêkeke zû ramînê bi awayekî mayînde xirab dike an na, li ser vê yekê nîqaş heye.

Qanûn çi diyar dike

• Di bin 18 saliyê de xwedîkirin, çandin û bidestxistin qedexe ne (§ 2 KCanG).
• Li cem kesên di bin 18 saliyê de kes nikare bikar bîne (§ 5 Abs. 1 KCanG). Bikaranîn her wiha li hundirê dibistanan, qadên lîstikê yên zarokan, saziyên zarok û ciwanan û cihên werzişê yên giştî û di nav dûrahiya dîtinê ya wan de qedexe ye; dûrahiya dîtinê dema ku dûrahiya ji deriyê ketinê ji 100 metreyan zêdetir be bi dawî dibe (§ 5 Abs. 2 KCanG).
• Ji bo kesên 18-20 salî qanûn radestkirina ji aliyê komeleyên çandina kanabîsê ve bi 30 gram di mehê de û herî zêde ji sedî 10 THC sînordar dike (§ 19 Abs. 3 KCanG).
• Kesê ku kanabîsê dide kesên di bin 18 saliyê de û bi xwe ji 21 saliyê mezintir e, bi gelemperî divê li benda cezayê zindanê ji sê mehan heta pênc salan be (§ 34 KCanG).
• Heke kesên di bin 18 saliyê de bi kanabîsê werin dîtin, polîs dê û bavên wan agahdar dike, heke pêwîst be Jugendamt (saziya ciwanan a şaredariyê) jî (§ 7 KCanG).

Dema ku ciwan bi kanabîsê tên dîtin

Ji bo kesên di bin 18 saliyê de kanabîs qedexe dimîne, lê xwedîkirina mîqdarên piçûk êdî ne tawan e. Polîs kanabîsê desteser dike û dê û bavan agahdar dike. Heke nîşanên giran hebin ku ewlehî û başiya zarok di xeterê de ye, wek mînak ji ber bikaranîna bi metirsî, polîs Jugendamt jî agahdar dike. Wê demê divê Jugendamt bi dê û bavan re bixebite da ku ciwan beşdarî bernameyeke çareseriya zû bibe (§ 7 KCanG).

Bi mîqdarên mezintir, bi bazirganiya neqanûnî û bi dayîna ji kesên din re dibe tawan (§ 34 KCanG). Ciwan ji 14 saliyê ve ji aliyê cezayî ve berpirsiyar in (§ 19 StGB). Wê demê qanûna cezayê ya ciwanan derbas dibe: ew pêşî xwe dispêre perwerdehiyê, wek mînak bi talîmat an erkan. Girtina ciwanan (Jugendarrest) jî gengaz e û, heke ev hemû têr neke, cezayê zindanê yê ciwanan (Jugendstrafe).

Ji qanûnîkirina qismî ve bernameyên çareseriya zû yên wek FreD kêmtir tên bikaranîn, ji ber ku saziyên dadê êdî hema ciwanan naşînin wir. Nirxandina qanûnê vê yekê nîşan dide; zêdetir di modula Ajotin û qanûn de. Dê û bav ne mecbûr in li benda vê yekê bimînin: li Dortmundê Feedback (bi almanî), xizmeta şêwirmendiya ciwanan a DROBS (şêwirmendiya madeyên hişbir li Dortmundê), çareseriya zû û şêwirmendiyê ji bo dê û bavan pêşkêş dike, bi dilxwazî, belaş û bi nepenî.

Parastina zarokan

Divê kanabîs li malê wisa were parastin ku zarok û ciwan negihîjinê (§ 10 KCanG). Heke zarok kanabîs an xwarinên bi kanabîsê bixwin, metirsiya jehrîbûnê heye.

Çavkanî

• Bundesministerium für Gesundheit: FAQ zum Cannabisgesetz
• drugcom.de (BIÖG, 2020): Wie schädlich ist Cannabiskonsum für das Gehirn junger Menschen?
• NIDA (2020): Drugs, Brains, and Behavior. The Science of Addiction
• Bundesministerium für Gesundheit (2017): rapora kurt “Cannabis: Potenzial und Risiken” (CaPRis)
• cannabispraevention.de (BIÖG): Risiken für Jugendliche
• DHS: Cannabis, Zahlen, Daten, Fakten (Drogenaffinitätsstudie 2025, ESA 2024)
• BIÖG (2025): Elterninfo Cannabis
• BIÖG (2025): Die Drogenaffinität Jugendlicher und junger Erwachsener in Deutschland 2025, Cannabis
• Konsumcannabisgesetz (Qanûna Bikaranîna Kanabîsê, KCanG), §§ 2, 5, 7, 8, 10, 16, 19, 23, 34
• Strafgesetzbuch (qanûna cezayê ya Almanyayê), § 19
• Jugendgerichtsgesetz (qanûna dadgehên ciwanan), §§ 5, 9 bis 17
• EKOCAN (2026): Evaluation des Konsumcannabisgesetzes, 2. Zwischenbericht
• Feedback, navenda pispor a şêwirmendiya ciwanan û pêşîlêgirtina bengîtiyê ya DROBS Dortmund