Pirsgirêk çawa çêdibin
Ne her kesê ku kanabîs (esrar, heşîş) bikar tîne tûşî pirsgirêkan dibe. Ev li gorî kes, made û derdorê diguhere. Metirsî zêde dibe dema ku kanabîs bi zanebûn tê bikaranîn da ku mirov xwe ji her tiştî qut bike, hestan kêm bike an pirsgirêkan ji bîr bike. Zêdetir di modula Girêdayîbûn çawa çêdibe de.
Nîşanên ku tu dikarî li cem xwe bibînî
Pispor bêpergaliya bikaranîna kanabîsê bi yazdeh pîvanên DSM-5, pergala dabeşkirinê ya psîkiyatriya Amerîkî, diyar dikin. Bi zimanê rojane:
Kontrol
- Tu ji ya ku te plan kiribû bêtir an dirêjtir bikar tînî.
- Tu dixwazî kêmtir bikar bînî an dev jê berdî, lê bi ser nakevî.
- Peydakirin, bikaranîn û başbûna piştî wê gelek wext digirin.
- Tu xwestineke bi zor (craving) ji bo kanabîsê hîs dikî.
Jiyana rojane û têkilî
- Erkên li kar, di perwerdehiya pîşeyî de an di malbatê de nayên kirin.
- Tu bikaranînê didomînî, her çend ji ber wê nîqaş an pirsgirêk bi kesên din re çêdibin.
- Hobî, hevaltî an werziş paş ve diçin.
Metirsî
- Tu di rewşên xeternak de bikar tînî, wek mînak berî ajotinê.
- Tu bikaranînê didomînî, her çend tu ferq dikî ku ew ji aliyê laşî an derûnî ve zirarê dide te.
Laş
- Ji bo ku tu heman bandorê hîs bikî, pêwîstiya te bi bêtir heye.
- Bê kanabîs tu xwe nebaş hîs dikî (vekişîn, li jêr binêre).
Pispor vê çawa dabeş dikin
Heke di nav diwanzdeh mehan de du heta sê ji van xalan rast bin, pispor behsa bêpergaliyeke sivik dikin, bi çar heta pêncan behsa ya navîn û ji şeşan û pê ve behsa ya giran. Tenê bijîşk an psîkoterapîst dikarin teşhîsê deynin. Lê lîste alîkariya te dike ku tu bi dilpakî lê binêrî.
Vekişîn
Kesê ku demeke dirêj û zêde bikar aniye, dema ku dev jê berdide an kêm dike, dikare nîşanên vekişînê hîs bike: zû hêrsbûn, bêaramiya hundirîn, nervbûn, pirsgirêkên xewê, kêmbûna xwestina xwarinê, halê xemgîn û gazindên laşî yên wek serêş an xwêdan. Ev ne xweş e, lê nîşan e ku laş xwe ji nû ve eyar dike.
Heke tu nîşanan li cem kesên din bibînî
Kesên din dikarin çi bibînin
Dibistan, perwerdehiya pîşeyî, karSerkeftin ji nişkê ve kêm dibe, pir caran nehatin an dereng hatin.
Dorhêla hevalanDiguhere, bi hevalan re pirsgirêk çêdibin.
MalbatLi malê pirsgirêk zêdetir dibin.
Dema valaEleqe û hobî tên berdan.
HalGuhertinên halê, xwe dûrxistin ji kesên din, bêdilî, bêxemî.
VeşartinDerew an bahane ji bo veşartina bikaranînê.
Nîşanên bi vî rengî dikarin sedemên din jî hebin. Ew sedemek ji bo axaftinê ne, ne teşhîs.
Di demeke aram de, bêyî sûcdarkirinê, behsa tiştên ku te dîtine bike. Bipirse û guhdarî bike. Navendên şêwirmendiyê ji xizman û hevalan re jî şêwirmendiyê dikin.
Kengê alîkariyê bixwaze
- Tu bi fikar îBehs bikeDi demeke aram de, bêyî sûcdarkirinê. Tu çawa dikarî vê bikî, di modula Behskirina fikaran de hatiye nivîsandin.
- Pirsgirêk mezin dibinŞêwirmendiyê bixwazeDema ku pere, kar, dibistan an têkilî zirarê dibînin an hewldanên dev jê berdanê bi ser nakevin. Ji bo xizman jî şêwirmendî heye.
- Krîz an xetera jiyanêYekser alîkariyê bixwazeTelefonSeelsorge, xeta alîkariyê ya krîzê li Almanyayê (bi almanî): 0800 111 0 111, 24 saetan û belaş. Di rewşa acîl de 112.
Tu çi dikarî bikî
Xwenirxandinê bike, ji berpirsên me yên pêşîlêgirtinê re bi awayekî anonîm binivîse an serî li navendeke şêwirmendiyê bide.
Çavkanî
- American Psychiatric Association (2013): Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, çapa 5an (DSM-5), pîvanên bêpergaliya bikaranîna kanabîsê û vekişîna kanabîsê
- drugcom.de, xizmeteke BIÖG: Drogenlexikon, gotara Cannabis
- Konsepta parastina tenduristî û ciwanan a komeleyê, beşên bêpergaliya bikaranîna madeyan û çêbûna wê
- cannabispraevention.de (BIÖG): Kiffen, Risiken und Suchtgefahr
- BIÖG (2025): Elterninfo Cannabis
- Konsepta parastina tenduristî û ciwanan a komeleyê, rêbera axaftinê
- DHS: Suchtberatung
- TelefonSeelsorge Deutschland