Nêrîna giştî ya metirsiyan
Di dema bandorê de
- Bîr, bal, bertekxirabtir dixebitinbaş hatiye îspatkirin
- Metirsiya qezayan di trafîkê denêzî 1,25 heta 2,66 qatbaş hatiye îspatkirin
- Tirs, panîk, tevlihevbûnbi rêjeya THC ya bilind pirtirbaş hatiye îspatkirin
- Krîza dil di saeta yekem debi taybetî bi nexweşiyên berê redelîlên pêşîn
Bi bikaranîna pir caran a demdirêj
- Girêdayîbûnnêzî yek ji yazdeh kesanbaş hatiye îspatkirin
- Psîkozmetirsiya bilindtir, bi taybetî ji bo kesên hesasbaş hatiye îspatkirin
- Kuxik û bronşîtbi kişandinêbaş hatiye îspatkirin
- Bîrpiştî rawestandinê bi piranî vedigerebaş hatiye îspatkirin
- Tirs û depresyonmetirsiya hinekî bilindtirsedem ne diyar e
- Kansera pişikê tenê ji dûmana kanabîsênehatiye îspatkirin
Baş hatiye îspatkirin: di gelek lêkolînan de hatiye piştrastkirin. Sedem ne diyar e: têkiliyek heye, lê ne diyar e ka kîjan sedem û kîjan encam e. Delîlên pêşîn: heta niha daneyên kêm.
Di dema bandorê de
Heta ku THC bandor dike, bîr, bal û kontrola tevgerê xirabtir dixebitin. Ev baş hatiye îspatkirin. Ji ber vê yekê metirsiya qezayan di trafîkê de zêde dibe: lêkolînên berhevkar wê 1,25 heta 2,66 qat bilindtir dibînin. Bi alkolê re ewlehiya ajotinê hê bêtir kêm dibe, û dibe ku ew hê jî kêm be dema ku mirov hîs dike ku bandor êdî qediyaye.
Dil zûtir lê dide. Lêkolîn nîşan didin ku di saeta yekem a piştî bikaranînê de metirsiya krîza dil zêde dibe, bi taybetî li cem kesên bi nexweşiyên berê. Daneyên li ser vê yekê hê sînorkirî ne.
Bêaramî, tirs, panîk û tevlihevbûn jî gengaz in, heta ramanên ku mirov tê şopandin. Ev bi ezmûna kêm û bi THC ya zêde pirtir diqewime, lê dikare her kesî bigire. Li cem hin kesan bandor dibe sedema epîzodeke psîkotîk a demkurt.
Bi bikaranîna pir caran a demdirêj
Rêyên bêhnê
Kesên ku dikişînin pirtir dikuxin, bêtir belxem derdixin û pirtir bronşîta kronîk digirin. Tûtin di joint (cixareya kanabîsê) de zirareke zêde dide. Ka dûmana kanabîsê (esrar, heşîş) bi tena serê xwe rê li ber kansera pişikê vedike, nehatiye îspatkirin; lê ji bo celebekî kansera gunikan lêkolîn têkiliyekê nîşan didin.
Ramîn û bîr
Bikaranîna birêkûpêk bi taybetî bîrê xirab dike. Piştî rawestandinê ev kêmasî bi piranî ji holê radibin. Ka zirarên mayînde dimînin an na, li ser vê yekê nîqaş heye.
Psîkoz
Metirsî bi tundiya bikaranînê re zêde dibe. Kesên ku bikar tînin û bi psîkozê dikevin, bi navînî hema sê sal berî kesên ku bikar naynin nexweş dikevin. Kanabîs li vir ji bo kesên ku jixwe hesas in wek tetik tevdigere. Bi THC ya zêde metirsî bi taybetî bilind e.
Metirsiya psîkozê li gorî kesên ku bikar naynin
Tirs û depresyon
Metirsî hinekî bilindtir e, lê ne di hemû lêkolînan de. Ka kanabîs sedem e, an kesên bi tirs an depresyonê pirtir berê xwe didin kanabîsê, ne diyar e.
Girêdayîbûn
Ji bikaranîna heftane û pê ve metirsî bi awayekî berbiçav zêde dibe. Li Almanyayê di sala 2024an de nêzî ji sedî 1 ji kesên 18-64 salî pîvanên girêdayîbûnê bi cih anîn. Girêdayîbûn çawa çêdibe, di modula Girêdayîbûn çawa çêdibe de hatiye ravekirin.
Çend kes bêpergaliya bikaranîna kanabîsê pêş dixin
Nêzî yek ji yazdeh kesên ku qet carekê kanabîs bikar anîne (rapora CaPRis). Lêkolînên berhevkar ên nûtir dibînin ku nêzî yek ji heştan girêdayî dibe, li cem ciwanên ku heftane an rojane bikar tînin nêzî yek ji sêyan.
Kanabînoîdên sentetîk
Jehrîbûna kujer ji ber kanabîsê bi tenê pir kêm e. Bi kanabînoîdên sentetîk re rewş cuda ye. Ew dikarin li madeyên bi eslê nenas werin zêdekirin: bandora wan hema nayê pêşbînîkirin, rewşên ku dermankirina li beşa lênêrîna giran (intensîv) xwestine û mirin çêbûne.
Kêmkirina metirsiyan
Riya herî ewle ew e ku mirov kanabîs bikar neyne. Lê kesê ku bikar tîne, dikare metirsiyan bi awayekî berbiçav kêm bike. Xalên jêrîn ji rêbernameyên navneteweyî yên ji bo bikaranîna bi metirsiya kêmtir tên; BIÖG (Enstîtuya Federal a Tenduristiya Giştî) wan ji mezinan re pêşniyar dike.
Kêmkirina metirsiyan
Dereng dest pê bike an qet dest pê nekeÇiqas destpêk derengtir be, ew qas baştir e. Mêjî heta nêzî 25 saliyê pêş dikeve.
THC ya kêmtirÇiqas THC zêdetir û CBD kêmtir be, metirsiya girêdayîbûn û psîkozê ew qas mezintir e.
Nekişîne, bê tûtinDûman zirarê dide rêyên bêhnê, tûtin zirara zêde dide. Buxarkirin kêmtir bar dike ser wan. Kûr nekişîne hundir û bêhna xwe negire.
Bi xwarinan re hişyar beBandor bi derengî tê û pêşbînîkirina wê dijwar e. Kesê ku lê zêde dike, dikeve ber metirsiya dozeke zêde ya ne bi daxwaz.
Carinan li şûna rojaneHerî zêde hefteyê yek heta du caran. Wê çaxê jî metirsiyek dimîne, kêmtir baştir e. Bikaranîna rojane ya demdirêj zirarê dide derûn û laş.
Navber bideHeke bîr an konsantrasyon qels bibin, kêmtir bikar bîne an navberekê bide.
Eslê wê nas bikeLi kanabîsa bi eslê nenas rêjeya madeya çalak ne diyar e û dibe ku bi madeyên biyanî qirêj bûbe. Kanabînoîdên sentetîk bi taybetî xeternak in.
Tevlihev nekeAlkol, tûtin û madeyên din metirsiyan zêde dikin. Heke tu dermanan bikar tînî, berê ji dermanxaneyê an bijîşk bipirse.
NeajoDivê tu çiqas li bendê bimînî, di modula Ajotin û qanûn de hatiye nivîsandin.
Kî divê dûr bisekineDi dema ducanîbûn û şîrdanê de, dema ku di malbatê de psîkoz hebe, bi nexweşiyên dil û damaran an bi nexweşiya bengîtiyê. Zêdetir: Kî divê dûr bisekine.
Metirsî herî zêde ye dema ku çend tişt bi hev re werin, wek destpêkeke zû, bikaranîna pir caran û THC ya zêde. Heke ji te re zehmet be ku tu van xalan bi cih bînî, xwenirxandin an axaftinek bi navendeke şêwirmendiyê re dikare alîkar be.
Nirxandina giştî
Metirsî bi pirbûna bikaranînê, mîqdar û rêjeya THC, bi destpêkeke zû û bi pirsgirêkên derûnî yên berê re mezin dibin. Rewşa bikaranîna te çawa ye, xwenirxandin nîşan dide. Kî çêtir e bi temamî dûr bisekine, di modula Kî divê dûr bisekine de hatiye nivîsandin.
Çavkanî
- Bundesministerium für Gesundheit (2017): rapora kurt “Cannabis: Potenzial und Risiken” (CaPRis)
- National Academies of Sciences (2017): The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids
- Leung, Chan, Hides, Hall (2020): What is the prevalence and risk of cannabis use disorders among people who use cannabis? Addictive Behaviors 109, 106479
- drugcom.de (BIÖG, 2022): Kann Cannabis tödlich sein? (Rock û yên din 2022)
- drugcom.de (BIÖG): Drogenlexikon, gotara Cannabis
- NIDA (2024): DrugFacts Cannabis
- DHS: Cannabis, Zahlen, Daten, Fakten (ESA 2024)
- cannabispraevention.de (BIÖG): Gesundheitliche Aspekte
- drugcom.de (BIÖG): Welche Safer-Use-Empfehlungen für weniger schädlichen Cannabiskonsum gibt es (für Erwachsene)?
- Fischer û yên din (2022): Lower-Risk Cannabis Use Guidelines (LRCUG), International Journal of Drug Policy 99, 103381