Verkeer en recht

Grenswaarde en boete

Wie een motorvoertuig bestuurt met 3,5 ng/ml THC of meer in het bloedserum, begaat een overtreding (§ 24a Abs. 1a StVG). Vanaf 3,5 ng/ml mag je bovendien geen alcohol drinken en niet onder invloed van alcohol wegrijden, ook ver onder 0,5 promille (§ 24a Abs. 2a StVG). De grenswaarde is laag: volgens de expertengroep van het Duitse ministerie van Verkeer kan deze waarde de rijvaardigheid al beïnvloeden, het risico is vergelijkbaar met 0,2 promille bij alcohol. Ook daaronder kan de rijvaardigheid al beperkt zijn.

Proeftijd en onder 21

In de proeftijd voor beginnende bestuurders (de eerste twee jaar na het eerste rijbewijs) en voor je 21e verjaardag geldt achter het stuur: helemaal geen THC. Je mag noch tijdens het rijden gebruiken, noch onder invloed van THC wegrijden (§ 24c StVG). Voorgeschreven medicatie is uitgezonderd.

Wie niet veilig kan rijden, maakt zich strafbaar

Los van de grenswaarde geldt: wie een voertuig bestuurt terwijl hij door bedwelmende middelen niet veilig kan rijden, wordt gestraft met gevangenisstraf tot een jaar of een geldboete, ook bij nalatigheid (§ 316 StGB).

Rijbewijs en MPU

Wijzen feiten op een afhankelijkheid, dan eist de Duitse rijbewijsinstantie (Fahrerlaubnisbehörde) een medisch rapport. Een medisch-psychologisch onderzoek (MPU) gelast ze bij aanwijzingen voor misbruik, bij herhaalde overtredingen onder invloed van cannabis of nadat het rijbewijs daarom is ingetrokken (§ 13a FeV).

Je nuchter voelen is niet genoeg

In een onderzoek vonden velen zichzelf alweer in staat om te rijden, terwijl hun prestaties nog duidelijk slechter waren. Beperkingen kunnen blijven bestaan wanneer de merkbare werking al voorbij is, en het ongevalsrisico is verhoogd. Daarom geldt: wie heeft gebruikt, rijdt niet totdat er genoeg tijd is verstreken.

Hoe lang dat is, valt bij cannabis niet precies te zeggen, omdat hoeveelheid, gehalte aan werkzame stof en gebruiksgewoonten sterk uiteenlopen. De vakverenigingen voor verkeerspsychologie en verkeersgeneeskunde bevelen deze wachttijden aan als ondergrens:

Wat testen aantonen

Bij controles worden speekseltests als voortest gebruikt, doorslaggevend is het bloedonderzoek. Andere tests, bijvoorbeeld in urine of haar, vinden afbraakproducten nog lang na de roes.

Waar gebruik verboden is

De Duitse cannabiswet (KCanG) verbiedt gebruik in de directe nabijheid van minderjarigen, in scholen, op speeltuinen, in kinder- en jeugdvoorzieningen, op openbare sportaccommodaties en in teeltverenigingen, telkens ook binnen zichtafstand; die eindigt bij meer dan 100 meter afstand tot de ingang. In voetgangerszones is gebruik tussen 7.00 en 20.00 uur verboden (§ 5 KCanG).

Bezit en bewaring

Vanaf 18 is onderweg tot 25 gram toegestaan, thuis tot 50 gram en drie levende planten (§ 3 KCanG). Wie meer bezit, begaat een overtreding of een strafbaar feit. Thuis moet cannabis beschermd zijn tegen toegang door anderen, vooral kinderen en jongeren; een overtreding kan tot 30.000 euro kosten (§§ 10, 36 KCanG).

Geen doorgeven aan anderen

Cannabis van een teeltvereniging mag niet aan anderen worden doorgegeven, ook niet aan volwassenen (§ 19 Abs. 4 KCanG). Ongeoorloofd doorgeven is strafbaar; bij het doorgeven aan minderjarigen door volwassenen ouder dan 21 dreigt doorgaans drie maanden tot vijf jaar gevangenisstraf (§ 34 KCanG).

Boetes in NRW

Volgens de boetecatalogus van de deelstaat kost gebruik in aanwezigheid van minderjarigen 300 tot 1.000 euro, gebruik in verbodszones 50 tot 500 euro. De tarieven gelden voor een eerste opzettelijke overtreding en verdubbelen bij herhaling binnen drie jaar.

Wat de evaluatie tot nu toe laat zien

De wet schrijft een onafhankelijke wetenschappelijke evaluatie voor (§ 43 KCanG). Die ligt bij het onderzoeksverband EKOCAN: het Zentrum für Interdisziplinäre Suchtforschung aan het Universitätsklinikum Hamburg-Eppendorf, het Universitätsklinikum Düsseldorf en het Institut für Kriminologie van de Universität Tübingen. Het onderzoeksverband presenteerde het eerste tussenrapport in september 2025, ongeveer 18 maanden na de inwerkingtreding, het tweede op 1 april 2026. Onderzocht worden de bescherming van kinderen en jongeren, de gezondheidsbescherming en cannabisgerelateerde criminaliteit. De resultaten zijn voorlopig, de evaluatie loopt tot april 2028.

Bronnen

• Straßenverkehrsgesetz, §§ 24a und 24c
• Bußgeldkatalog-Verordnung, Anlage
• Strafgesetzbuch, § 316
• Fahrerlaubnis-Verordnung, § 13a
• drugcom.de (BIÖG, 2022): Cannabiskonsumierende überschätzen Fahrtüchtigkeit nach dem Kiffen
• Deutscher Verkehrssicherheitsrat: Drogen
• BMDV (2024): Empfehlungen der interdisziplinären Expertenarbeitsgruppe zum THC-Grenzwert im Straßenverkehr
• DGVP en DGVM (2024): Empfehlung einer Wartezeit nach Konsum von Cannabis vor Verkehrsteilnahme
• drugcom.de (BIÖG, 2018): Warum der Nachweis von Cannabis so lange möglich ist
• drugcom.de (BIÖG): Drogenlexikon, item Drogentest
• BIÖG (2025): Elterninfo Cannabis
• Konsumcannabisgesetz (KCanG), §§ 2, 3, 5, 9, 10, 19, 34, 36
• MAGS NRW: Regeln und Bußgelder zur Cannabiskontrolle
• EKOCAN (2025): Evaluation des Konsumcannabisgesetzes, 1. Zwischenbericht
• EKOCAN (2026): Evaluation des Konsumcannabisgesetzes, 2. Zwischenbericht
• Moeller, Lee, Kissack (2008): Urine Drug Screening: Practical Guide for Clinicians. Mayo Clinic Proceedings 83(1)