De werkzame stoffen
De cannabisplant bevat veel zogenoemde cannabinoïden. De twee bekendste zijn THC en CBD. THC is verantwoordelijk voor de roes, CBD werkt niet bedwelmend. In de verse plant is THC vooral aanwezig als THCA. Pas door verhitting ontstaat daaruit THC.
Marihuana zijn de gedroogde bloemtoppen, hasj is het geperste hars van de plant. Hoeveel THC erin zit, varieert sterk.
Hoe THC in de hersenen werkt
Het lichaam heeft een eigen cannabinoïdensysteem van signaalstoffen en aanhechtingsplekken, de receptoren. CB1-receptoren zitten vooral in de hersenen, CB2-receptoren vooral op cellen van het immuunsysteem.
THC hecht zich aan deze receptoren en neemt de rol over van de lichaamseigen signaalstoffen. In het beloningssysteem zorgt het zo indirect voor meer afgifte van dopamine. Dat verklaart de euforie en tegelijk waarom cannabis verslavend kan werken.
Waar THC in de hersenen werkt
- Grote hersenenDenken, plannen, zintuiglijke indrukken. THC verstoort hoe informatie wordt verwerkt: aandacht en besluitvorming lijden eronder, symptomen van een psychose zijn mogelijk.
- Limbisch systeem met hippocampusGevoelens en geheugen. THC kan angst veroorzaken en verzwakt het kortetermijngeheugen.
- Basale gangliaBeweging en beloning. THC verhoogt het dopaminegehalte, dat kan tot afhankelijkheid leiden.
- Kleine hersenenEvenwicht, coördinatie en tijdsgevoel. THC kan de coördinatie en het tijdsgevoel verstoren.
- HersenstamAdemhaling, hartslag, spijsvertering. De pols stijgt; bij veelvuldig gebruik van grote hoeveelheden is braken mogelijk.
Waar de werking van afhangt
- THC-gehalte: Hoe meer THC, hoe sterker de werking en hoe vaker onaangename effecten.
- Hoeveelheid: Met de dosis stijgen de risico’s.
- Manier van gebruik: Gerookt of verdampt werkt cannabis snel, gegeten of gedronken duidelijk later.
- Gesteldheid: Stemming, vermoeidheid en gezondheid veranderen de werking. Wie neerslachtig of angstig is, ervaart dit vaak sterker.
- Omgeving: Of je alleen bent, met anderen, op een feest of in alle rust, maakt verschil.
Veel mensen ervaren rust en een opgewekte stemming. Net zo goed mogelijk zijn onrust, angst, paniek en een vertekende waarneming, vooral bij een hoge dosis of in een slechte gesteldheid.
Hoe lang de werking aanhoudt
Gerookt of verdampt treedt de werking bijna meteen in, is na ongeveer een kwartier het sterkst en is na twee tot drie uur grotendeels voorbij.
Gegeten of gedronken neemt het lichaam THC langzamer op. De werking komt vertraagd, vaak plotseling, en is moeilijk te voorspellen. Wie bijneemt omdat er nog niets te merken is, riskeert een veel te sterke werking.
Werkingsverloop
Gerookt of verdampt
- het sterkst na ongeveer een kwartier
- na twee tot drie uur grotendeels voorbij
Gegeten of gedronken
De werking komt vertraagd, vaak plotseling, en is moeilijk te voorspellen. Bijnemen omdat er nog niets te merken is, kan tot een veel te sterke werking leiden.
Wat er in het lichaam gebeurt
Veelvoorkomende lichamelijke tekenen zijn een droge mond, rode ogen, een sneller kloppend hart, duizeligheid en plotselinge honger. Concentratie, geheugen en reactietijd nemen af tijdens de roes. Dat verhoogt het risico op ongevallen in het verkeer en op het werk.
Hoe lang cannabis aantoonbaar is
De werking is na uren voorbij, de sporen niet. Afbraakproducten van THC zijn in urine verschillend lang aantoonbaar: na eenmalig gebruik ongeveer drie dagen, bij dagelijks gebruik tien tot 15 dagen, bij zwaar langdurig gebruik ook meer dan 30 dagen.
Werking en aantoonbaarheid vergeleken
Bronnen
- drugcom.de, een aanbod van het BIÖG: Drogenlexikon, item Cannabis
- Het plan voor gezondheid en bescherming van minderjarigen van de vereniging, hoofdstuk basisinformatie over cannabis
- NIDA: Cannabis and the Brain
- Moeller, Lee, Kissack (2008): Urine Drug Screening: Practical Guide for Clinicians. Mayo Clinic Proceedings 83(1)