Begrippenlijst

Op onze pagina’s herken je uitgelegde begrippen aan de stippellijn eronder. Klik erop en je ziet de uitleg zonder de pagina te verlaten.

Wetten en hun bepalingen staan verzameld onder Wetgeving in het kort.

A

Afhankelijkheid · stoornis in het gebruik van cannabis

Als het gebruik zich niet meer laat sturen: sterk verlangen, controleverlies over hoeveelheid en tijdstip, doorgaan met gebruiken ondanks schade, tolerantie en onthoudingsverschijnselen. Deskundigen spreken van een stoornis in het gebruik van cannabis, die afhankelijk van het aantal criteria waaraan is voldaan licht, matig of ernstig is.

B

Bad trip

Een roes die omslaat: angst, paniek, verwardheid, vaak met hartkloppingen of misselijkheid. Meestal gaat het vanzelf over. Is iemand bewusteloos, ademt de persoon niet normaal of zijn er stuiptrekkingen of pijn op de borst, bel dan meteen 112.

Beloningssysteem

Een netwerk in de hersenen dat prettige ervaringen via de boodschapperstof dopamine versterkt, zodat we ze herhalen. Verslavende middelen grijpen hier in. Dat is een van de redenen waarom een gewoonte in afhankelijkheid kan overgaan.

Beroepsgeheim

Artsen en professionals in hulpverleningsinstellingen mogen niet doorvertellen wat je hun toevertrouwt, ook niet aan ouders, werkgevers of de politie. Uitzonderingen zijn er alleen binnen strikte grenzen, bijvoorbeeld bij acuut levensgevaar.

BIÖG · Bundesinstitut für Öffentliche Gesundheit

De Duitse federale instantie voor gezondheidsvoorlichting, in 2025 voortgekomen uit de Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA). Het beheert onder meer drugcom.de en het stopprogramma Quit the Shit.

Bloedserum

Het vloeibare deel van het bloed zonder bloedcellen. De THC-grenswaarde achter het stuur van 3,5 ng/ml heeft daarop betrekking.

Bloedverdunners

Medicijnen die het bloed verdunnen, zodat er geen stolsels ontstaan, bijvoorbeeld bij boezemfibrilleren of na een trombose. Cannabis kan de afbraak ervan in het lichaam veranderen en zo het risico op bloedingen verhogen.

Blowen · kiffen

Spreektaal voor cannabis roken, vaak ook in het algemeen voor cannabis gebruiken. In het Duits heet dat “kiffen”.

BMG · Bundesministerium für Gesundheit

Het Duitse ministerie van Volksgezondheid, een ministerie van de Duitse federale regering. Het geeft opdracht tot de onafhankelijke evaluatie van de KCanG (§ 43 KCanG) en beantwoordt op zijn website veelgestelde vragen over de cannabiswet.

Bubble hash

Hasj waarvoor de trichomen met ijswater en zeefzakken worden afgescheiden en daarna gedroogd. Er worden daarbij geen oplosmiddelen gebruikt.

C

Cannabinoïden

Stoffen in de cannabisplant die zich kunnen binden aan receptoren van het lichaamseigen endocannabinoïdesysteem. De bekendste zijn THC, dat bedwelmt, en CBD, dat niet bedwelmt.

Cannabishyperemesissyndroom

Terugkerende periodes met hevige misselijkheid, aanhoudend braken en buikpijn na langdurig, frequent gebruik. Kenmerkend is dat warm douchen of een warm bad de klachten verlicht. Blijvend helpt alleen stoppen met het gebruik.

Cannanas

De software waarmee we lidmaatschap en uitgifte beheren. Als lid gebruik je hem als app, bijvoorbeeld voor je account of om je lidmaatschap op te zeggen. Bij elke uitgifte controleert hij ook de wettelijke maximale hoeveelheden, voor leden onder de 21 de strengere grenzen. Meer over CannanasDE

CBD · Cannabidiol

Een werkzame stof van de cannabisplant die niet bedwelmend werkt. In onze labresultaten staat het totale gehalte aan CBD en omgerekend CBDA.

CBDA · Cannabidiolzuur

De zuurvorm van CBD in de verse plant. Bij verhitting wordt het CBD; omgerekend wordt net als bij THC met de factor 0,877.

CBG · Cannabigerol

Een werkzame stof van de cannabisplant die niet bedwelmend werkt. De zuurvorm CBGA is de voorloper waaruit de plant THCA en CBDA vormt.

Coffeeshop

In Nederland gedoogde verkooppunten waar volwassenen kleine hoeveelheden cannabis kunnen kopen; de verkoop blijft daar formeel strafbaar. In Duitsland bestaan geen coffeeshops, de verkoop van cannabis blijft verboden.

Combigebruik

Meerdere middelen tegelijk of kort na elkaar, bijvoorbeeld cannabis en alcohol. De effecten kunnen elkaar versterken en worden moeilijk te voorspellen.

Craving · hunkering

Vakterm voor een sterk, dwingend verlangen naar het middel. Het hoort bij de signalen van afhankelijkheid en treedt vaak op tijdens pauzes in het gebruik.

CUDIT-R

Cannabis Use Disorders Identification Test in de herziene versie van 2010: een internationaal gebruikte korte test met acht vragen. Hij laat zien of gebruik riskant zou kunnen zijn, maar vervangt geen diagnose. Onze zelftest gebruikt de vragen ervan.

D

DHS · Deutsche Hauptstelle für Suchtfragen

De koepelorganisatie van de verslavingszorg en drugshulpverlening in Duitsland, een vereniging zonder winstoogmerk met zetel in Hamm. Ze publiceert cijfers, informatiemateriaal en een overzicht van hulpverleningsinstellingen.

DigiSucht

Het landelijke onlineplatform van de Duitse verslavingszorg. Daar schrijf of chat je met professionals van hulpverleningsinstellingen, ook uit je eigen regio, kosteloos en op verzoek anoniem (in het Duits).

drugcom.de

Het informatie- en adviesportaal van het BIÖG over alcohol, cannabis en andere drugs (in het Duits). Je vindt er kennis, zelftests en advies via chat en e-mail, kosteloos en anoniem.

Dry sift

Hasj waarvoor de harsrijke klieren van de plant, de trichomen, droog door fijne zeven van gedroogde bloemtoppen worden gescheiden, zonder water en zonder oplosmiddelen.

DSM-5

Het diagnostisch handboek van de American Psychiatric Association in de vijfde editie. Het beschrijft psychische stoornissen aan de hand van vaste criteria, ook de stoornis in het gebruik van cannabis.

E

Edibles

Engels voor eetbare producten: voedingsmiddelen met THC, zoals koekjes, gummies of chocolade. De werking komt vertraagd en is moeilijk te voorspellen; voor kinderen zijn ze bijzonder gevaarlijk. In Duitsland zijn edibles verboden.

Eigen gebruik

Het gebruik door jezelf. Wat je voor eigen gebruik bezit of krijgt, mag je niet aan anderen doorgeven, weggeven of verkopen.

EKOCAN · Evaluatie van de Duitse cannabiswet

Een onderzoeksconsortium uit Hamburg, Düsseldorf en Tübingen dat in opdracht van het Duitse ministerie van Volksgezondheid onderzoekt hoe de KCanG uitwerkt op de bescherming van kinderen en jongeren, de gezondheidsbescherming en cannabisgerelateerde criminaliteit. Het baseert zich onder meer op enquêtes en gegevens van teeltverenigingen. Het uitgebreide rapport moet uiterlijk 1 april 2028 klaar zijn (§ 43 KCanG).

F

FreD · Vroeginterventie bij drugsgebruikers die voor het eerst opvallen

Een kort programma van de Duitse verslavingszorg voor jongeren die voor het eerst met drugs zijn opgevallen: één individueel gesprek en een groepscursus van een paar bijeenkomsten. Het informeert en zet aan om het eigen gebruik te heroverwegen.

H

Hars

Het kleverige afscheidingsproduct van de trichomen, waarin de meeste werkzame stoffen van de cannabisplant zitten. Afgescheiden hars heet in de wet hasj (§ 1 Nr. 5 KCanG).

Hasj

De afgescheiden hars van de cannabisplant, meestal geperst tot platen of klompen.

HHC · Hexahydrocannabinol

Een halfsynthetische stof, meestal chemisch gemaakt uit CBD, die vergelijkbaar met THC bedwelmt. Sinds juni 2024 is HHC in Duitsland verboden. Gehalte en verontreinigingen van zulke producten zijn niet in te schatten.

I

ICD-11

De Internationale Classificatie van Ziekten van de Wereldgezondheidsorganisatie in de elfde versie. Daarmee worden diagnoses uniform gecodeerd, bijvoorbeeld schadelijk cannabisgebruik of afhankelijkheid.

Indica en sativa

Handelsnamen voor cannabissoorten die zogenaamd kalmeren (indica) of activeren (sativa). Een analyse van bijna 90.000 monsters liet zien dat de namen niet betrouwbaar overeenkomen met de chemische samenstelling.

J

Joint

Een zelfgedraaide sigaret met cannabis, meestal gemengd met tabak. Wie zo rookt, riskeert afhankelijkheid van beide stoffen, en de rook schaadt de luchtwegen, het hart en de bloedsomloop.

K

KCanG · Duitse cannabiswet

De federale wet die regelt wat volwassenen met cannabis mogen en wat verboden blijft. Ze geldt sinds 1 april 2024: bezit van kleine hoeveelheden en thuisteelt zijn sindsdien vanaf 18 jaar toegestaan, teeltverenigingen sinds 1 juli 2024. Verkoop en reclame blijven verboden.

Kwartaalopgave

Voor elk kwartaal vragen we in het ledenportaal hoeveel je voor elk van de volgende drie maanden wilt opgeven. De opgave is bindend, omdat onze teelt zich daarnaar richt. Voor een pauze vul je bij de volgende opgave minder of niets in.

L

LWL · Landschaftsverband Westfalen-Lippe

Een regionaal samenwerkingsverband van de steden en districten (Kreise) in Westfalen-Lippe. Het beheert onder meer psychiatrische klinieken, waaronder de LWL-Klinik Dortmund met een polikliniek voor verslavingsgeneeskunde.

M

MAGS NRW · Ministerium für Arbeit, Gesundheit und Soziales

Het ministerie van de deelstaat Noordrijn-Westfalen dat onder meer verantwoordelijk is voor gezondheid. Op zijn website staan de boetecatalogus van de deelstaat voor de KCanG en vragen en antwoorden over teeltverenigingen. Vergunningverlening en toezicht op teeltverenigingen liggen bij de Bezirksregierungen (regionale overheden), voor Dortmund bij de Bezirksregierung Arnsberg.

Marihuana

De gedroogde bloemtoppen en de bladeren dicht bij de bloemen van de cannabisplant, in de volksmond wiet.

Medicinale cannabis

Cannabis voor medische doeleinden, voorgeschreven door een arts en afgegeven door apotheken. Het is geregeld in de Duitse wet op medicinale cannabis (MedCanG), niet in de KCanG.

Mengmonster

Materiaal van meerdere oogsten wordt samen onderzocht. De uitslag geldt voor alle oogsten die erin zitten.

Microbiologie

Onderzoek naar micro-organismen, dus bacteriën, gisten en schimmels.

MPU · Medisch-psychologisch onderzoek

Een beoordeling van de rijgeschiktheid door deskundigen uit de geneeskunde en de psychologie. De Duitse rijbewijsinstantie (Fahrerlaubnisbehörde) legt het op als er twijfel bestaat of iemand veilig kan rijden, bijvoorbeeld na herhaalde overtredingen onder invloed van cannabis.

Mycotoxinen

Giftige stoffen die schimmels kunnen vormen, zoals aflatoxinen.

N

ng/ml · Nanogram per milliliter

Een nanogram is een miljardste gram. De THC-grenswaarde achter het stuur ligt op 3,5 ng/ml in het bloedserum, het vloeibare deel van het bloed zonder bloedcellen.

O

Officieel identiteitsbewijs met foto

Een officieel identiteitsdocument met foto, zoals een identiteitskaart of paspoort.

Onthoudingsverschijnselen

Klachten als iemand na langer, regelmatig gebruik stopt: bijvoorbeeld prikkelbaarheid, onrust, slaapproblemen, minder eetlust en sterk verlangen. Ze beginnen meestal één tot drie dagen na het laatste gebruik en zijn in de eerste week het sterkst. De meeste verdwijnen na twee tot drie weken; slaap en stemming kunnen langer nodig hebben.

Overtreding (Ordnungswidrigkeit)

Een inbreuk die een overheidsinstantie met een boete bestraft. Anders dan een strafbaar feit leidt een overtreding niet tot een strafblad.

P

Partij

Een hoeveelheid cannabis die samen wordt geproduceerd, onderzocht en gedocumenteerd, bijvoorbeeld de oogst van één soort. Labwaarden gelden telkens voor de hele partij.

Plan voor gezondheid en bescherming van minderjarigen

Elke teeltvereniging moet schriftelijk vastleggen hoe ze kinderen en jongeren beschermt, minder riskant gebruik bevordert en aan verslavingspreventie doet. Het plan is onderdeel van de vergunningsaanvraag. De preventiefunctionarissen zorgen voor de uitvoering.

Preventiefunctionaris

Elke teeltvereniging moet een lid tot preventiefunctionaris benoemen. Deze persoon is het aanspreekpunt voor vragen over verslavingspreventie, zorgt dat het plan voor gezondheid en bescherming van minderjarigen wordt uitgevoerd en moet een training aantonen, bijvoorbeeld bij een instelling voor verslavingspreventie van de deelstaat of een andere gespecialiseerde instelling voor verslavingspreventie of verslavingszorg.

Privérecept

Een doktersrecept waarvan je de kosten zelf betaalt, omdat de zorgverzekeraar ze niet vergoedt. Cannabisbloemen vergoeden de Duitse zorgverzekeraars sinds 30 juli 2026 niet meer; artsen kunnen ze nog wel op privérecept voorschrijven.

Proeftijd

De eerste twee jaar na het eerste rijbewijs. Bij ernstige overtredingen komt er een verplichte cursus bij en wordt de proeftijd verlengd tot vier jaar.

Psychose

Een toestand waarin de waarneming van de werkelijkheid verstoord is, bijvoorbeeld door wanen, hallucinaties of sterk wantrouwen. Cannabis kan het risico verhogen, vooral bij een vroeg begin, frequent gebruik en aanleg in de familie. Zijn er signalen, zoek dan medische hulp.

Q

Quit the Shit

Een kosteloos, anoniem onlineprogramma van het BIÖG (in het Duits). Vier weken lang houd je een gebruiksdagboek bij en krijg je persoonlijke feedback als je minder wilt blowen of helemaal wilt stoppen.

R

Rosin

Hars die met warmte en druk uit bloemtoppen of hasj wordt geperst, zonder oplosmiddelen. Hoe rosin juridisch moet worden ingedeeld, is nog open.

S

Safer use

Engels voor veiliger gebruik: regels die de risico’s beperken als iemand gebruikt, bijvoorbeeld weinig en zelden, niets combineren, pauzes inlassen en daarna niet rijden. Safer use is geen oproep om te gebruiken.

SimpleX Chat

Een kosteloze messenger voor smartphone en computer die werkt zonder telefoonnummer, e-mailadres en gebruikersaccount. Berichten zijn end-to-end versleuteld, en zelfs de servers weten niet wie met wie schrijft. Daarom gebruiken we hem voor anonieme vragen.

Sozialpsychiatrischer Dienst · sociaalpsychiatrische dienst

Een dienst van de gemeentelijke gezondheidsdienst (Gesundheitsamt) die mensen in een psychische crisis en hun naasten kosteloos adviseert en doorverwijst, zo nodig ook met huisbezoeken.

Stabiele zijligging

Een houding uit de eerste hulp voor mensen die bewusteloos zijn, maar normaal ademen: op de zij, het hoofd iets naar achteren gekanteld, zodat de luchtwegen vrij blijven en braaksel kan weglopen. Controleer regelmatig de ademhaling tot de ambulance er is.

Steekproef

Een monster uit een oogst dat representatief voor de hele oogst wordt onderzocht. Teeltverenigingen moeten regelmatig steekproeven nemen en laten onderzoeken.

Stek

Een afgesneden scheut van een moederplant die wortels vormt en uitgroeit tot een nieuwe plant. Samen met zaden heet dat in de wet vermeerderingsmateriaal.

Synthetische cannabinoïden

In het laboratorium gemaakte stoffen die zich op dezelfde plekken in de hersenen binden als THC en vaak veel sterker werken. Ze worden op plantaardig materiaal gespoten en zijn met het blote oog niet te herkennen. Er zijn ernstige vergiftigingen en sterfgevallen geweest.

T

Teeltvereniging

Een geregistreerde vereniging zonder winstoogmerk of een geregistreerde coöperatie waarin volwassen leden samen cannabis voor eigen gebruik telen en onderling verstrekken. Daarvoor is een vergunning van de overheid nodig. Verkoop, winststreven en reclame zijn uitgesloten; minderjarigen hebben geen toegang.

THC · Delta-9-tetrahydrocannabinol

De belangrijkste psychoactieve werkzame stof van cannabis. Percentages hebben betrekking op het gewicht van het monster: 20% betekent 200 milligram per gram.

THCA · Tetrahydrocannabinolzuur

In deze vorm zit THC grotendeels in de verse plant. THCA werkt niet psychoactief. Pas bij verhitting splitst het kooldioxide af en wordt het THC (decarboxylering).

Thuisteelt

Teelt van cannabis voor eigen gebruik, zonder handel en zonder winst. Privé zijn thuis maximaal drie planten toegestaan; gezamenlijk telen kan alleen in een teeltvereniging.

Tolerantie

Gewenning van het lichaam: wie regelmatig gebruikt, heeft na verloop van tijd meer nodig voor hetzelfde effect. Een pauze verlaagt de tolerantie weer.

Totaal-THC

THC plus het met 0,877 vermenigvuldigde THCA. De factor compenseert dat THCA zwaarder is dan THC: bij de omzetting gaat de zuurgroep als kooldioxide verloren. Zo zijn monsters te vergelijken, ongeacht hoeveel THCA al tot THC is omgezet.

Trichomen

Piepkleine klierhaartjes, vooral op de bloemen van de cannabisplant. Hun hars bevat het grootste deel van de cannabinoïden, zoals THC en CBD.

V

Verbodszone

Een plek waar cannabisgebruik in het openbaar verboden is: bij scholen, speeltuinen, kinder- en jeugdvoorzieningen, sportaccommodaties en teeltverenigingen, telkens ook binnen zichtafstand, en in voetgangerszones tussen 7.00 en 20.00 uur (§ 5 KCanG). Kaart van de verbodszones in Dortmund

Verdampen · vaporizer

In een apparaat, de vaporizer, wordt cannabis zo ver verhit dat de werkzame stoffen verdampen zonder dat het verbrandt. Dat belast de luchtwegen minder dan roken. De overige risico’s van het gebruik blijven.

Vermeerderingsmateriaal

Zaden en stekken van cannabisplanten. Zo vat de KCanG beide samen (§ 1 Nr. 7 KCanG).

Verslavingszorg

Hulpverleningsinstellingen voor iedereen met vragen of zorgen over alcohol, drugs, medicijnen of gokken, ook voor naasten. Het advies is kosteloos, vertrouwelijk en op verzoek anoniem. Je hoeft daarvoor niet te willen stoppen.

Verstrekking (Weitergabe)

Zo noemt de KCanG elke overdracht van cannabis aan anderen. Die is alleen toegestaan in teeltverenigingen, aan de eigen leden, in beperkte hoeveelheden en niet als verkoop met winst. Cannabis dat je bezit of zelf teelt, mag je niet aan anderen doorgeven.

Vroeginterventie

Hulp voor jongeren die met cannabis zijn opgevallen, voordat problemen zich vastzetten, bijvoorbeeld korte programma’s zoals FreD. Overtreden minderjarigen de KCanG, dan kan het Jugendamt (de jeugddienst van de gemeente) erop aansturen dat ze aan zo’n programma deelnemen (§ 7 KCanG).

Z

Zichtafstand

De KCanG verbiedt openbaar gebruik in scholen, op speeltuinen, in kinder- en jeugdvoorzieningen, sportaccommodaties en teeltverenigingen en ook binnen zichtafstand daarvan. Volgens de wet eindigt de zichtafstand bij meer dan 100 meter afstand tot de ingang. Dichterbij geldt het verbod als de plek te zien is.

Zware metalen

Metalen zoals lood, cadmium en kwik, die een plant uit de bodem, het water of de mest kan opnemen.