Dlaczego wiek ma znaczenie

Mózg się przebudowuje

W okresie dorastania i wczesnej dorosłości w mózgu powstają nowe połączenia, te nieużywane zanikają, a szlaki nerwowe działają szybciej. Dotyczy to między innymi obszarów odpowiedzialnych za pamięć, uwagę i kontrolę impulsów. Płat czołowy, który steruje planowaniem i samokontrolą, dojrzewa jako ostatni. Federalne Ministerstwo Zdrowia (BMG) podaje wiek około 25 lat, do którego mózg jest szczególnie podatny.

To właśnie w tym okresie życia używa się najwięcej: wśród osób w wieku od 18 do 25 lat niemal co trzeci młody mężczyzna używał konopi w ostatnim roku, wśród młodych kobiet niecała co piąta.

Na przestrzeni dziesięcioleci używanie wśród młodych dorosłych wyraźnie wzrosło. Wśród osób w wieku 12 do 17 lat natomiast od 2019 roku lekko maleje, także po częściowej legalizacji.

Co oznacza wczesny początek

• Uzależnienie: Wczesny początek, zwłaszcza przed 16. rokiem życia, jest dobrze udokumentowanym czynnikiem ryzyka.
• Edukacja: Kto zaczyna przed 15. rokiem życia i często używa konopi we wczesnej młodości, częściej przerywa naukę w szkole i rzadziej kończy studia. Czy przyczyną są konopie, czy współdziałają inne okoliczności, nie zostało wyjaśnione.
• Zdrowie psychiczne: Używanie w młodości wiąże się z częstszymi depresjami i myślami samobójczymi w dorosłości. Także tutaj przyczyna nie została ostatecznie wyjaśniona.
• Myślenie: Czy wczesny początek trwale upośledza myślenie, jest sporne.

Co reguluje prawo

• Poniżej 18 lat posiadanie, uprawa i nabywanie są zabronione (§ 2 KCanG).
• W bezpośredniej obecności osób nieletnich nikomu nie wolno konsumować konopi (§ 5 Abs. 1 KCanG). Zakazana jest też konsumpcja w i w zasięgu wzroku szkół, placów zabaw, placówek dla dzieci i młodzieży oraz ogólnodostępnych obiektów sportowych; zasięg wzroku kończy się przy odległości ponad 100 metrów od wejścia (§ 5 Abs. 2 KCanG).
• Dla osób w wieku od 18 do 20 lat prawo ogranicza przekazywanie przez stowarzyszenia uprawy konopi do 30 gramów miesięcznie o zawartości najwyżej 10% THC (§ 19 Abs. 3 KCanG).
• Kto przekazuje konopie osobom nieletnim i sam ma ponad 21 lat, musi z reguły liczyć się z karą pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat (§ 34 KCanG).
• Gdy policja zastanie osobę nieletnią z konopiami, informuje rodziców, w razie potrzeby także Jugendamt, urząd ds. dzieci i młodzieży (§ 7 KCanG).

Gdy policja zastanie młodzież z konopiami

Dla osób nieletnich konopie pozostają zabronione, ale posiadanie niewielkich ilości nie jest już karalne. Policja zabezpiecza konopie i informuje rodziców. Jeśli istnieją poważne przesłanki, że dobro dziecka jest zagrożone, na przykład przy ryzykownym używaniu, informuje też Jugendamt. Jugendamt ma wtedy wspólnie z rodzicami dążyć do tego, by młoda osoba wzięła udział w programie wczesnej interwencji (§ 7 KCanG).

Karalne staje się to przy większych ilościach, przy handlu i przy przekazywaniu innym osobom (§ 34 KCanG). Od 14. roku życia młodzież ponosi odpowiedzialność karną (§ 19 StGB). Obowiązuje wtedy prawo karne nieletnich: stawia najpierw na wychowanie, na przykład przez polecenia lub zobowiązania. Możliwy jest też areszt dla młodzieży, a jeśli to wszystko nie wystarczy, kara dla młodocianych.

Programy wczesnej interwencji, takie jak FreD, są od częściowej legalizacji wykorzystywane rzadziej, bo wymiar sprawiedliwości niemal już nie kieruje tam młodzieży. Pokazuje to ewaluacja ustawy, więcej na ten temat w module Ruch drogowy i prawo. Rodzice nie muszą na to czekać: w Dortmundzie Feedback (po niemiecku), poradnia młodzieżowa DROBS, oferuje wczesną interwencję i doradztwo dla rodziców, dobrowolnie, bezpłatnie i poufnie.

Ochrona dzieci

Konopie należy w domu przechowywać tak, by dzieci i młodzież nie miały do nich dostępu (§ 10 KCanG). Jeśli dzieci zjedzą konopie lub żywność zawierającą konopie, grozi zatrucie.

Źródła

• Bundesministerium für Gesundheit: FAQ zum Cannabisgesetz
• drugcom.de (BIÖG, 2020): Wie schädlich ist Cannabiskonsum für das Gehirn junger Menschen?
• NIDA (2020): Drugs, Brains, and Behavior. The Science of Addiction
• Bundesministerium für Gesundheit (2017): krótki raport „Cannabis: Potenzial und Risiken” (CaPRis)
• cannabispraevention.de (BIÖG): Risiken für Jugendliche
• DHS: Cannabis, Zahlen, Daten, Fakten (Drogenaffinitätsstudie 2025, ESA 2024)
• BIÖG (2025): Elterninfo Cannabis
• BIÖG (2025): Die Drogenaffinität Jugendlicher und junger Erwachsener in Deutschland 2025, Cannabis
• Konsumcannabisgesetz (ustawa o konopiach konsumpcyjnych, KCanG), §§ 2, 5, 7, 8, 10, 16, 19, 23, 34
• Strafgesetzbuch (niemiecki kodeks karny), § 19
• Jugendgerichtsgesetz (ustawa o sądach dla nieletnich), §§ 5, 9 do 17
• EKOCAN (2026): Evaluation des Konsumcannabisgesetzes, 2. Zwischenbericht
• Feedback, placówka specjalistyczna DROBS Dortmund ds. poradnictwa młodzieżowego i profilaktyki uzależnień