Οι δραστικές ουσίες
Το φυτό της κάνναβης περιέχει πολλά λεγόμενα κανναβινοειδή. Τα δύο πιο γνωστά είναι η THC και η CBD. Η THC ευθύνεται για την ψυχοδραστική επίδραση, η CBD δεν είναι ψυχοδραστική. Στο φρέσκο φυτό η THC υπάρχει κυρίως ως THCA. Μόνο με τη θέρμανση μετατρέπεται σε THC.
Η μαριχουάνα είναι τα αποξηραμένα άνθη, το χασίς είναι η συμπιεσμένη ρητίνη του φυτού. Η περιεκτικότητά τους σε THC διαφέρει πολύ.
Πώς δρα η THC στον εγκέφαλο
Ο οργανισμός έχει δικό του σύστημα κανναβινοειδών, από νευροδιαβιβαστές και σημεία πρόσδεσης, τους υποδοχείς. Οι υποδοχείς CB1 βρίσκονται κυρίως στον εγκέφαλο, οι υποδοχείς CB2 κυρίως σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η THC προσδένεται σε αυτούς τους υποδοχείς και αναλαμβάνει τον ρόλο των νευροδιαβιβαστών του ίδιου του οργανισμού. Έτσι, στο σύστημα ανταμοιβής οδηγεί έμμεσα σε μεγαλύτερη απελευθέρωση ντοπαμίνης. Αυτό εξηγεί το ευφορικό αίσθημα και ταυτόχρονα το γιατί η κάνναβη μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση.
Πού δρα η THC στον εγκέφαλο
- Εγκεφαλικά ημισφαίριαΣκέψη, σχεδιασμός, αισθητηριακές εντυπώσεις. Η THC διαταράσσει την επεξεργασία των πληροφοριών: η προσοχή και οι αποφάσεις επηρεάζονται, και είναι πιθανά συμπτώματα ψύχωσης.
- Μεταιχμιακό σύστημα με τον ιππόκαμποΣυναισθήματα και μνήμη. Η THC μπορεί να προκαλέσει άγχος και αποδυναμώνει τη βραχυπρόθεσμη μνήμη.
- Βασικά γάγγλιαΚίνηση και ανταμοιβή. Η THC αυξάνει τα επίπεδα ντοπαμίνης, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση.
- ΠαρεγκεφαλίδαΙσορροπία, συντονισμός και αίσθηση του χρόνου. Η THC μπορεί να διαταράξει τον συντονισμό και την αίσθηση του χρόνου.
- Εγκεφαλικό στέλεχοςΑναπνοή, καρδιακός παλμός, πέψη. Ο σφυγμός ανεβαίνει· με συχνή χρήση μεγάλων ποσοτήτων είναι πιθανός ο έμετος.
Από τι εξαρτάται η επίδραση
- Περιεκτικότητα σε THC: Όσο περισσότερη THC, τόσο πιο έντονη η επίδραση και τόσο συχνότερα εμφανίζονται δυσάρεστες επιδράσεις.
- Ποσότητα: Οι κίνδυνοι αυξάνονται με τη δόση.
- Τρόπος χρήσης: Με κάπνισμα ή ατμοποίηση η κάνναβη δρα γρήγορα, σε φαγητό ή ποτό αισθητά αργότερα.
- Σωματική και ψυχική κατάσταση: Η διάθεση, η κούραση και η υγεία αλλάζουν την επίδραση. Όταν κάποιος έχει πεσμένη διάθεση ή άγχος, συχνά τα βιώνει πιο έντονα.
- Περιβάλλον: Κάνει διαφορά αν η χρήση γίνεται χωρίς παρέα, με άλλους, σε πάρτι ή σε ήσυχο μέρος.
Πολλοί νιώθουν χαλάρωση και ανεβασμένη διάθεση. Εξίσου πιθανά είναι η νευρικότητα, το άγχος, ο πανικός και η διαστρεβλωμένη αντίληψη, ιδίως σε υψηλή δόση ή όταν η σωματική ή ψυχική κατάσταση δεν είναι καλή.
Πόσο διαρκεί η επίδραση
Με κάπνισμα ή ατμοποίηση η επίδραση ξεκινά σχεδόν αμέσως, κορυφώνεται μετά από περίπου ένα τέταρτο της ώρας και έχει σε μεγάλο βαθμό περάσει μετά από δύο έως τρεις ώρες.
Σε φαγητό ή ποτό ο οργανισμός απορροφά την THC πιο αργά. Η επίδραση έρχεται καθυστερημένα, συχνά ξαφνικά, και είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Όποιος παίρνει κι άλλη δόση επειδή δεν νιώθει ακόμη τίποτα, κινδυνεύει με υπερβολικά έντονη επίδραση.
Πορεία της επίδρασης
Με κάπνισμα ή ατμοποίηση
- κορύφωση μετά από περίπου ένα τέταρτο της ώρας
- σε μεγάλο βαθμό έχει περάσει μετά από δύο έως τρεις ώρες
Σε φαγητό ή ποτό
Η επίδραση έρχεται καθυστερημένα, συχνά ξαφνικά, και είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Μια επιπλέον δόση, επειδή δεν γίνεται ακόμη αισθητό τίποτα, μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικά έντονη επίδραση.
Τι συμβαίνει στο σώμα
Συχνά σωματικά σημάδια είναι η ξηροστομία, τα κόκκινα μάτια, ο ταχύτερος καρδιακός παλμός, η ζάλη και η έντονη πείνα. Η συγκέντρωση, η μνήμη και η ταχύτητα αντίδρασης μειώνονται όσο διαρκεί η επίδραση. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος στην οδική κυκλοφορία και στην εργασία.
Για πόσο ανιχνεύεται η κάνναβη
Η επίδραση έχει περάσει μετά από λίγες ώρες, τα ίχνη όχι. Οι μεταβολίτες της THC ανιχνεύονται στα ούρα για διαφορετικό χρονικό διάστημα: μετά από μία μόνο χρήση περίπου τρεις ημέρες, με καθημερινή χρήση δέκα έως 15 ημέρες, με έντονη μακροχρόνια χρήση ακόμη και πάνω από 30 ημέρες.
Επίδραση και ανίχνευση σε σύγκριση
Πηγές
- drugcom.de, υπηρεσία του BIÖG: Drogenlexikon, λήμμα Cannabis
- Πρόγραμμα προστασίας της υγείας και των ανηλίκων του συλλόγου, κεφάλαιο για τις βασικές γνώσεις σχετικά με την κάνναβη
- NIDA: Cannabis and the Brain
- Moeller, Lee, Kissack (2008): Urine Drug Screening: Practical Guide for Clinicians. Mayo Clinic Proceedings 83(1)