Przegląd ryzyk
Podczas działania
- Pamięć, uwaga, reakcjadziałają gorzejdobrze udokumentowane
- Ryzyko wypadku w ruchu drogowymokoło 1,25 do 2,66 razy większedobrze udokumentowane
- Lęk, panika, dezorientacjaczęściej przy dużej ilości THCdobrze udokumentowane
- Zawał serca w pierwszej godziniezwłaszcza przy chorobach współistniejącychpierwsze przesłanki
Przy częstym używaniu przez dłuższy czas
- Uzależnienieokoło jedna na jedenaście osóbdobrze udokumentowane
- Psychozywyższe ryzyko, zwłaszcza u osób podatnychdobrze udokumentowane
- Kaszel i zapalenie oskrzeliprzy paleniudobrze udokumentowane
- Pamięćw dużej mierze wraca do normy po zaprzestaniudobrze udokumentowane
- Lęk i depresjalekko podwyższone ryzykoprzyczyna niejasna
- Rak płuc wyłącznie od dymu konopnegonie potwierdzono
Dobrze udokumentowane: potwierdzone w wielu badaniach. Przyczyna niejasna: związek istnieje, ale nie wiadomo, co jest przyczyną, a co skutkiem. Pierwsze przesłanki: jak dotąd niewiele danych.
Podczas działania
Dopóki działa THC, pamięć, uwaga i kontrola ruchów działają gorzej. Jest to dobrze udokumentowane. Dlatego rośnie ryzyko wypadku w ruchu drogowym: przeglądy badań wskazują na 1,25 do 2,66 razy wyższe ryzyko. W połączeniu z alkoholem zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu jest jeszcze bardziej ograniczona i może pozostawać ograniczona nawet wtedy, gdy odurzenie wydaje się już minione.
Serce bije szybciej. Badania wskazują, że w pierwszej godzinie po użyciu rośnie ryzyko zawału serca, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi. Dane na ten temat są jeszcze ograniczone.
Możliwe są też niepokój, lęk, panika i dezorientacja, aż po myśli prześladowcze. Zdarza się to częściej przy małym doświadczeniu i przy dużej ilości THC, ale może dotknąć każdego. U niektórych osób odurzenie wywołuje przemijający epizod psychotyczny.
Przy częstym używaniu przez dłuższy czas
Drogi oddechowe
Osoby palące kaszlą częściej, mają więcej wydzieliny i częściej chorują na przewlekłe zapalenie oskrzeli. Tytoń w jointcie szkodzi dodatkowo. Czy sam dym konopny sprzyja rakowi płuc, nie zostało udowodnione; w przypadku jednej z form raka jąder badania wskazują natomiast na związek.
Myślenie i pamięć
Regularne używanie pogarsza przede wszystkim pamięć. Po zaprzestaniu te ograniczenia w dużej mierze się cofają. Czy pozostają trwałe uszkodzenia, jest sporne.
Psychozy
Ryzyko rośnie wraz z intensywnością używania. Osoby, które używają konopi i zachorują na psychozę, zachorowują średnio prawie trzy lata wcześniej niż osoby, które nie używają. Konopie działają przy tym jako wyzwalacz u osób, które i tak są podatne. Przy dużej ilości THC ryzyko jest szczególnie wysokie.
Ryzyko psychozy w porównaniu z osobami nieużywającymi konopi
Lęk i depresja
Ryzyko jest lekko podwyższone, ale nie we wszystkich badaniach. Czy przyczyną są konopie, czy osoby z lękiem lub depresją częściej po nie sięgają, pozostaje niejasne.
Uzależnienie
Od cotygodniowego używania ryzyko wyraźnie rośnie. W Niemczech w 2024 roku kryteria uzależnienia spełniało około 1% osób w wieku od 18 do 64 lat. Jak powstaje uzależnienie, opisuje moduł Jak powstaje uzależnienie.
Ile osób rozwija zaburzenie związane z konopiami
Około jedna na jedenaście osób, które kiedykolwiek używały konopi (raport CaPRis). Nowsze prace przeglądowe wskazują, że uzależnia się około jedna na osiem osób, a wśród młodzieży używającej co tydzień lub codziennie około jedna na trzy.
Syntetyczne kannabinoidy
Śmiertelne zatrucie wyłącznie konopiami zdarza się bardzo rzadko. Inaczej jest w przypadku syntetycznych kannabinoidów, które mogą być domieszane do produktów o nieznanym pochodzeniu: ich działanie jest trudne do przewidzenia, zdarzały się przypadki leczenia na oddziale intensywnej terapii oraz zgony.
Ograniczanie ryzyka
Najbezpieczniej jest nie używać konopi. Kto jednak używa, może wyraźnie ograniczyć ryzyko. Poniższe punkty pochodzą z międzynarodowych wytycznych dotyczących używania konopi niższego ryzyka; BIÖG poleca je osobom dorosłym.
Ograniczanie ryzyka
Zacznij późno albo wcaleIm później zaczniesz, tym lepiej. Mózg dojrzewa mniej więcej do 25. roku życia.
Mniej THCIm więcej THC i im mniej CBD, tym większe ryzyko uzależnienia i psychoz.
Nie pal, unikaj tytoniuDym szkodzi drogom oddechowym, tytoń dodatkowo. Waporyzacja obciąża je mniej. Nie wciągaj głęboko i nie wstrzymuj oddechu.
Uważaj z produktami do jedzeniaDziałanie pojawia się z opóźnieniem i jest trudne do przewidzenia. Kto dokłada więcej, ryzykuje niezamierzone przedawkowanie.
Rzadko, nie codziennieNajwyżej raz lub dwa razy w tygodniu. Również wtedy pozostaje ryzyko, rzadziej znaczy lepiej. Codzienne używanie przez dłuższy czas szkodzi psychice i ciału.
Rób przerwyJeśli pamięć lub koncentracja słabną, używaj mniej albo zrób przerwę.
Znaj pochodzeniePrzy konopiach o nieznanym pochodzeniu zawartość substancji czynnej jest niejasna, mogą być zanieczyszczone. Syntetyczne kannabinoidy są szczególnie niebezpieczne.
Nie mieszajAlkohol, tytoń i inne substancje zwiększają ryzyko. W przypadku leków zapytaj wcześniej w aptece lub u lekarza.
Nie prowadź pojazdówJak długo trzeba odczekać, opisuje moduł Ruch drogowy i prawo.
Kto powinien zrezygnowaćW ciąży i w okresie karmienia piersią, przy psychozach w rodzinie, chorobach układu krążenia lub uzależnieniu. Więcej w module Kto powinien zrezygnować.
Najbardziej ryzykowne jest, gdy nakłada się kilka czynników naraz, na przykład wczesny początek, częste używanie i dużo THC. Jeśli trudno trzymać się tych zasad, pomaga test samooceny lub rozmowa z poradnią.
Podsumowanie
Ryzyko rośnie wraz z częstotliwością, ilością i zawartością THC, z wczesnym początkiem i wcześniejszymi problemami psychicznymi. Jak wygląda twoje własne używanie, pokazuje test samooceny. Kto powinien całkiem zrezygnować, opisuje moduł Kto powinien zrezygnować.
Źródła
- Bundesministerium für Gesundheit (2017): Kurzbericht „Cannabis: Potenzial und Risiken” (CaPRis)
- National Academies of Sciences (2017): The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids
- Leung, Chan, Hides, Hall (2020): What is the prevalence and risk of cannabis use disorders among people who use cannabis? Addictive Behaviors 109, 106479
- drugcom.de (BIÖG, 2022): Kann Cannabis tödlich sein? (Rock i in. 2022)
- drugcom.de (BIÖG): Drogenlexikon, hasło Cannabis
- NIDA (2024): DrugFacts Cannabis
- DHS: Cannabis, Zahlen, Daten, Fakten (ESA 2024)
- cannabispraevention.de (BIÖG): Gesundheitliche Aspekte
- drugcom.de (BIÖG): Welche Safer-Use-Empfehlungen für weniger schädlichen Cannabiskonsum gibt es (für Erwachsene)?
- Fischer i in. (2022): Lower-Risk Cannabis Use Guidelines (LRCUG), International Journal of Drug Policy 99, 103381