Fabels en feiten over cannabis: twaalf mythes getoetst

De meeste aannames houden bij controle geen stand.
Sommige dingen zijn onduidelijk. Dan zeggen we dat.
Elke beoordeling heeft een label: klopt niet, niet onderbouwd, oorzaak onduidelijk, eerste aanwijzingen of goed onderbouwd.

“Cannabis maakt niet verslaafd.”

klopt niet

Volgens het CaPRis-rapport ontwikkelt ongeveer 9% van alle mensen die ooit cannabis hebben gebruikt een stoornis in het gebruik van cannabis. Nieuwere overzichtsstudies en het BIÖG spreken van ongeveer een op de acht gebruikers die afhankelijk wordt, bij jongeren die wekelijks of dagelijks gebruiken van ongeveer een op de drie. Hoe afhankelijkheid ontstaat, staat in de module Hoe afhankelijkheid ontstaat.

“Alleen in het weekend, dan gebeurt er niets.”

klopt niet

Het risico om afhankelijk te worden stijgt als iemand een of meer keren per week gebruikt. De frequentie geldt als risicofactor. Het weekend beschermt dus niet als het elk weekend is.

“Indica maakt moe, sativa maakt wakker.”

niet onderbouwd

Een analyse van bijna 90.000 monsters uit zes Amerikaanse staten vond: de aanduidingen passen niet betrouwbaar bij de chemische samenstelling. Reclame die “indica” als kalmerend en “sativa” als opwekkend aanprijst, vinden de onderzoekers daarom niet houdbaar.

“CBD heft de werking van THC op.”

klopt niet

In een gecontroleerd onderzoek beschermde CBD in de mengverhoudingen die in producten gebruikelijk zijn niet tegen de acute gevolgen van THC: niet tegen geheugenproblemen en niet tegen psychotische symptomen. Of meer CBD het risico op psychose op lange termijn verlaagt, is volgens het BIÖG minder duidelijk aangetoond.

“Alleen de tabak in de joint is schadelijk.”

klopt niet

Cannabisrook bevat ongeveer evenveel teer als tabaksrook. Wie regelmatig rookt, heeft vaker last van hoesten en andere klachten aan de luchtwegen. Tabak komt er nog bij: die verhoogt het risico op longkanker en op afhankelijkheid van beide middelen.

“Wie vroeg begint, loopt meer risico.”

goed onderbouwd

Dat klopt. Een jonge leeftijd bij het eerste gebruik is een bijzondere risicofactor voor een stoornis in het gebruik van cannabis. Meer hierover in de module Waarom leeftijd telt.

“Meer THC maakt het alleen sterker, niet riskanter.”

klopt niet

Hoe hoger het THC-gehalte, hoe hoger het risico op psychose. Volgens het BIÖG wordt een bad trip bij een hoog THC-gehalte bovendien veel waarschijnlijker.

“Te veel is onschuldig, dan val je gewoon in slaap.”

klopt niet

Dat iemand alleen aan te veel cannabis overlijdt, is zeer zeldzaam. Onschuldig is te veel toch niet: angst, paniek, verwardheid en hartkloppingen zijn mogelijk, en wie een aandoening aan hart of bloedvaten heeft, loopt extra gevaar. Bij edibles begint de werking laat, dat maakt een overdosis makkelijker. Voor kinderen bestaat een acuut gevaar voor vergiftiging. Wat dan helpt, staat in de module Als het te veel wordt.

“Cannabis is de opstapdrug.”

klopt niet

De meeste mensen die cannabis gebruiken, stappen niet over op andere drugs. Het Duitse Bundesverfassungsgericht (constitutioneel hof) stelde al in 1994 vast dat de opvatting dat cannabis een “gangmakersfunctie” naar hardere drugs heeft, overwegend werd afgewezen. Een mogelijke overstap schreef het eerder toe aan de gedeelde zwarte markt, waarop cannabis en harde drugs vaak door dezelfde mensen worden verhandeld. De Duitse koepelorganisatie voor verslavingszorg (DHS) noemt de stelling tegenwoordig niet meer houdbaar. Dat veel mensen die andere drugs gebruiken eerder cannabis hebben gebruikt, verklaren deels gedeelde risicofactoren zoals aanleg, ingrijpende ervaringen of stress. Een eigen bijdrage van cannabis heeft het onderzoek niet aangetoond.

Wij zien het zo: als je al van opstapdrugs wilt spreken, dan eerder van nicotine, cafeïne en alcohol. Die zijn legaal, overal verkrijgbaar en de meeste mensen komen ze eerder tegen dan cannabis.

“Blowen maakt blijvend dom.”

eerste aanwijzingen

Tijdens de roes en bij regelmatig gebruik lijden vooral geheugen en aandacht. Die beperkingen lijken na het stoppen weer te verdwijnen. Blijvende beperkingen laten tot nu toe alleen enkele onderzoeken zien, vooral bij een begin in de jeugd.

“Cannabis helpt bij het slapen.”

niet onderbouwd

Een overzichtsstudie van 18 onderzoeken vond: cannabis beïnvloedt de slaap overwegend negatief. Of je sneller in slaap valt, was niet eenduidig. Wie gebruikt om in slaap te vallen, slaapt bij het stoppen vaak eerst slechter.

“Als ik me helder voel, kan ik rijden.”

klopt niet

In een onderzoek met een rijsimulator voelde na anderhalf uur bijna de helft van de deelnemers zich weer rijvaardig, maar reed meetbaar slechter dan de vergelijkingsgroep. De Canadese gezondheidsautoriteit (Health Canada) schrijft dat de beperking langer dan 24 uur kan aanhouden. Wat juridisch geldt, staat in de module Verkeer en recht.

Mythecheck

“Cannabis maakt niet verslaafd.”

“Alleen in het weekend, dan gebeurt er niets.”

“Indica maakt moe, sativa maakt wakker.”

“CBD heft de werking van THC op.”

“Alleen de tabak in de joint is schadelijk.”

“Wie vroeg begint, loopt meer risico.”

“Meer THC maakt het alleen sterker, niet riskanter.”

“Te veel is onschuldig, dan val je gewoon in slaap.”

“Cannabis is de opstapdrug.”

“Blowen maakt blijvend dom.”

“Cannabis helpt bij het slapen.”

“Als ik me helder voel, kan ik rijden.”

Bronnen

Module van 9

Kort uitgelegd

Lees verder

Hoe staat het met je cannabisgebruik?

Nieuwsbrief in het Duits