Sorunlar nasıl ortaya çıkar
Esrar kullanan herkes sorun yaşamaz. Bunun olup olmayacağı kişiye, maddeye ve çevreye bağlıdır. Esrar zihni boşaltmak, duyguları bastırmak ya da sorunları unutmak için bilinçli olarak kullanıldığında risk artar. Ayrıntılar Bağımlılık nasıl gelişir modülünde.
Kendinde dikkat edebileceğin işaretler
Uzmanlar esrar kullanım bozukluğunu, Amerikan psikiyatrisinin sınıflandırma sistemi DSM-5’teki on bir ölçüte göre tanımlar. Gündelik dille:
Kontrol
- Niyet ettiğinden daha fazla ya da daha uzun süre kullanıyorsun.
- Daha az kullanmak ya da bırakmak istiyorsun ama başaramıyorsun.
- Esrarı bulmak, kullanmak ve etkisinden kurtulmak çok zamanını alıyor.
- Esrara karşı güçlü bir istek duyuyorsun.
Günlük yaşam ve ilişkiler
- İşte, eğitimde ya da ailede yükümlülüklerin aksıyor.
- Bu yüzden başkalarıyla kavga ya da sorun yaşamana rağmen kullanmaya devam ediyorsun.
- Hobiler, arkadaşlıklar ya da spor geri planda kalıyor.
Risk
- Tehlikeli durumlarda kullanıyorsun, örneğin araba kullanmadan önce.
- Bedenine ya da ruh sağlığına zarar verdiğini fark etmene rağmen kullanmaya devam ediyorsun.
Beden
- Aynı etkiyi hissetmek için daha fazlasına ihtiyaç duyuyorsun.
- Esrar olmadan kendini kötü hissediyorsun (yoksunluk, aşağıya bak).
Uzmanlar bunu nasıl değerlendirir
On iki ay içinde bu maddelerden iki ila üçü geçerliyse uzmanlar hafif, dört ila beşi geçerliyse orta, altı ve daha fazlası geçerliyse ağır bir bozukluktan söz eder. Tanıyı yalnızca doktorlar ya da psikoterapistler koyabilir. Ama bu liste kendine dürüstçe bakmana yardımcı olur.
Yoksunluk
Uzun süre ve çok kullanmış olan kişi, bırakırken ya da azaltırken yoksunluk belirtileri hissedebilir: sinirlilik, iç huzursuzluk, gerginlik, uyku sorunları, iştah azalması, çökkün ruh hâli ve baş ağrısı ya da terleme gibi bedensel şikâyetler. Bu hoş değildir, ama vücudun yeniden uyum sağladığının bir işaretidir.
Başkalarında işaretler fark edersen
Başkalarının fark edebileceği şeyler
Okul, eğitim, işBaşarı birden düşer; sık sık devamsızlık ya da geç kalma.
Arkadaş çevresiDeğişir, arkadaşlarla sorunlar yaşanır.
AileEvde daha fazla sorun yaşanır.
Boş zamanİlgi alanları ve hobiler bırakılır.
Ruh hâliDalgalanmalar, içe kapanma, isteksizlik, ilgisizlik.
GizlilikKullanımı saklamak için yalanlar ya da bahaneler.
Bu tür işaretlerin başka nedenleri de olabilir. Bunlar bir tanı değil, konuşmak için bir vesiledir.
Gözlemlediklerini sakin bir anda, suçlamadan dile getir. Soru sor ve dinle. Danışma merkezleri yakınlara ve arkadaşlara da danışmanlık yapar.
Ne zaman yardım almalısın
- EndişeleniyorsunKonuşSakin bir anda, suçlamadan. Bunu nasıl yapabileceğini Endişeni dile getirmek modülünde bulabilirsin.
- Sorunlar büyüyorDanışmanlığa başvurPara, iş, okul ya da ilişkiler zarar görüyorsa veya bırakma girişimleri başarısız oluyorsa. Yakınlar için de danışmanlık vardır.
- Kriz ya da hayati tehlikeHemen yardım alAlmanya’daki kriz yardım hattı TelefonSeelsorge (Almanca): 0800 111 0 111, günün her saati ve ücretsiz. Acil durumda 112.
Neler yapabilirsin
Öz değerlendirme testini yap, önleme sorumlularımıza anonim olarak yaz ya da bir danışma merkezine başvur.
Kaynaklar
- American Psychiatric Association (2013): Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5. baskı (DSM-5), esrar kullanım bozukluğu ve esrar yoksunluğu ölçütleri
- drugcom.de, BIÖG’nin bir hizmeti: Drogenlexikon, Eintrag Cannabis
- Derneğin sağlık ve gençlerin korunması konsepti, madde kullanım bozukluğu ve gelişimi bölümleri
- cannabispraevention.de (BIÖG): Kiffen, Risiken und Suchtgefahr
- BIÖG (2025): Elterninfo Cannabis
- Derneğin sağlık ve gençlerin korunması konsepti, görüşme rehberi
- DHS: Suchtberatung
- TelefonSeelsorge Deutschland